FILOSOFISCH , MYSTIEK TAOISME   

Het Tao´sme gaat terug tot ongeveer 600 v.C. met de geschriften van Lau-Tse, Zhuang-Tse en Tsjwang-Tse. Het Tao Te Ching (= het boek van weg en deugd) ,een boek dat door Lau-Tse geschreven werd, was en is zeer belangrijk. Het handelde vooral over de noden van de maatschappij, het richtte zich o.a. tot de toenmalige heerser, van wie hij wilde dat hij zo weinig mogelijk ingreep in het leven van de mensen (wu-wei leidt tot het verwerpen van reglementen en gezag omdat die de natuurlijke weg be´nvloeden). Later werd dit voor tao´sten een ôheiligö boek, en wordt het gelezen als een mystiek, duister en diepzinnig werk dat zich tot individuen richt.





Legende van Lau-Tse: Lau-Tse zou zich rijdend op een buffel uit de wereld hebben teruggetrokken om de Tao te vinden. De wachter van de westelijke pas verzocht hem om zijn gedachten op te schrijven voor hij doormocht. Later overhandigde Lau-Tse hem het geschrift dat het heilige boek zou worden van de tao´sten, de Tao-Te-Ching .


Een ander werk van in ongeveer dezelfde periode en geschreven door Zhuang-Tse, waarin het nastreven van persoonlijk geluk, de psychische bevrijding en de mystieke beleving van de harmonie belangrijke elementen waren. Het werk was een mijlpaal in het evolueren van het filosofisch tao´sme. Lau-Tse en de andere tao´stische mystici streefden naar de hereniging met Tao, dit werd bevorderd door seksuele en hygiŰnische praktijken.(in de volksreligie werd dit zeer belangrijk).





Confucius (551-479 vc) was ook een belangrijke figuur in de ontwikkeling van de religies in China. Hij was een filosoof, een politiek figuur en een leraar. De leer van Confucius bestond voor het grootste deel uit ethiek met als hoofdgedachte: doe anderen niet aan wat jij zelf niet zou willen aangedaan worden. Het omvatte ook de grootste deugden zoals liefde, rechtvaardigheid en eerbied. Dit gaat wel in tegen het wu-wei-principe van het tao´sme maar toch werden veel andere elementen uit het tao´sme overgenomen (er waren geen duidelijke grenzen tussen de verschillende religies).

   ( Links naar vertalingen van de Tao Te Ching en en andere geschriften zijn te vinden op de linkspagina )



DIDACTISCH & RELIGIEUS TAOISME   

Chinezen zijn praktische mensen. Ook zijn Chinezen weinig nieuwsgierig voor het bovennatuurlijke. Religieuze vraagstukken worden vooral praktijkgericht behandeld. Dus het gaat hen meer om een zinvolle vormgeving van het aardse leven. Alleen zo is de omvorming van de Tao-leer tot zeer nuttige, dichtbij het leven staande en het leven dienende praktijken te begrijpen. In tegenstelling tot het Westen hebben de Chinezen hun religie kunnen integreren in het dagelijkse leven.


             


Voortbouwend op de inzichten van de tao´stische meesters werden methodieken ontwikkeld voor een groot aantal onderdelen van het leven, vooral op het gebied van bevordering van de gezondheid: ademtechnieken, bewegingskunsten(Tĺai-chi-chuan), voeding en vooral ook seksuele methodieken.


Daarop voortbouwend ontstonden er ook sektes waarin het bindend element het geloof in de mogelijkheid tot lichamelijke en geestelijke onsterfelijkheid was. Sommige sektes geloofden echter niet in lichamelijke onsterfelijkheid maar wel in een soort hemel (het Tao´stische paradijs). Via fysieke en psychische (meditatie, geestelijke concentratie) discipline, waarvan de methoden verschilden van sekte tot sekte.


Een voorstelling van het Tao´stische paradijs (of hemel) ,
de plaats waar je volgens het geloof van sommige sektes terechtkwam als je onsterfelijkheid had bereikt



Er waren ook naargelang de sekte verschillende rituelen, feesten en symbolieken. Velen combineerden de lichamelijke en psychische oefeningen met overmatig drugsgebruik en vele soorten elixirs, de alchimie speelde hierin de belangrijkste rol. Dit waren ook middelen om met de ontelbare goden en geesten in contact te komen, waarmee de oude volksgoden weer ge´ntegreerd werden. Deze werden uitgebeeld in talrijke afbeeldingen en tao´stische teksten. Er waren bvb. ook de acht onsterfelijken, mythische figuren die werden geassocieerd met de acht trigrammen.


De acht onsterfelijken

                                                      


Omdat het yin-yang-ritme niet erg geschikt is om alle dingen te beschrijven hebben ze onderscheid gemaakt door yin (volle lijn) en yang (gebroken lijn) te combineren. Eerst in 4 diagrammen dan in de 8 trigrammen en de I-Ching in 64 hexagrammen. Hierbij werd aan elke combinatie een bepaalde eigenschappen toegekend i.v.m leven, natuur,... Deze werkwijze heeft mettertijd de hele Chinese beschaving behekst. Vbn. hiervan zijn toekomstvoorspelling (door toevallige samenstelling van een bepaald hexagram) en astrologie. Dit was niet analoog met de tao´stische principes van verbondenheid en wu-wei , maar het is iets waarbij pasklare ôantwoordenö voorhanden zijn, de mens is trouwens altijd geneigd om de gemakkelijke weg te nemen en de weg van de ervaring voor te willen zijn, wat dan in dit aspect eigenlijk toch weer strookt met het niet-ingrijpend handelen.


voorstelling van de 8 trigrammen
                                                           met de bijhorende 8 onsterfelijken



VOLKSGODSDIENST   

Deze godsdienst met al haar riten, symbolen en oefeningen had een tao´stische stempel. Het vertoont veel gelijkenissen met het lama´sme ( Tibetaans boeddhisme ) en zelfs met het katholicisme (het bevatte o.a. een soort biecht, dodenmissen en dank en zoenoffers.Ze richtten ook tempels op waarin de ceremonies worden gehouden met als belangrijk element het voorlezen van tao´stische teksten.


Een ceremonie van taoistische nonnen

Een taoistische tempel in de filipijnen


De tao-priesters waren opvolgers van de sjamanen (=een soort van toverpriester) uit de oude godsdiensten van Noord-AziŰ. Zoals ook in vele andere volksgodsdiensten heeft zich in de Chinese variant veel bijgeloof genesteld. Daarbij hebben de Chinezen via hun nuttigheidsstandpunt ôgeloofö en bijgeloof op hun waarde beoordeeld. Daarmee hielden de priesters dan weer rekening, die aan het volk voor alle denkbare noden pasklare recepten aanboden.





Copyright ę Bert Vandenbussche